Polski filozof XX wieku

Osobę Józefa Tischnera można postrzegać patrząc przez zróżnicowane pryzmaty, składające się jednak do wspólnego mianownika. Z jednej strony autor  “Historia filozofii po góralsku”, podkreśla swoje pochodzenie i związku z Podhalem. Objawia się to publikacjami oraz kazaniami głoszonymi w gwarze, ale też pomocy w dokształcaniu i dostarczaniu sprzętu  rolniczego, przy pomocy swoich związków z Austrią. Był bowiem wieloletnim prezesem Instytutu Nauk o Człowieku znajdującego się w Wiedniu.

Józef Tischner (https://www.taniaksiazka.pl/autor/jozef-tischner) był kapłanem i doktorem habilitowanym w zakresie teologii. Zasłynął jako wykładowca Krakowskich, i nie tylko, uczelni. Miało to znaczy wpływ na jego twórczość oraz poglądy, choć w dalszym ciągu pozwalało na obieranie postawy liberalnej. Odwoływał się do swoich przemyśleń związanych z kościołem i wiarą m.in. w “Krótkim traktacie o naturze służby”czy “Filozofii chrześcijańskiej w dialogu z marksizmem”. Nawiązując do ostatniej publikacji – Tischner związany był z Solidarnością oraz polityką wolnościową, co podkreślił m.in. poprzez wspólną publikację z Adamem Michnikiem “Między Panem a Plebanem”.

 Przede wszystkim filozof

Myśląc jednak Tischner-autor, przede wszystkim powinno się postrzegać go jako postać XX-wiecznego filozofa. W latach 70. podjął się dyskusji z klasykami Oświecenia oraz egzystencjalistami, wprowadzając pojęcie “aksjologicznego ja”. Szczególną uwagę poświęcił w tych rozważaniach idei wolności oraz świadomości własnego życia. Budował samopostrzeganie człowieka na bazie jego doświadczeń, czemu dał wyraz w “Impresjach aksjologicznych”.

Istotne w kontekście jego stanu duchownego jest rozdział filozofii od chrześcijańskiej dogmatyki. Nie znaczy to, że w sprzeczności ze sobą odrzucał nauki doktorów kościoła, ale uważał że istnieją poglądy i racje poza nimi. Głównym punktem jego rozważań, było zakwestionowanie towizmu. Od tej pory autor “Myślenia według wartości” stał się aktywnym interlokutorem w debatach i znacznie wpłynął na kształtowanie się ideologii wiary w Polsce.

Szerszemu gronu czytelników autor znany jest przede wszystkim z “Filozofii Dramatu” z 1990 oraz “Sporu o istnienie człowieka” z roku 1998. Z uwagi na charakter swoich publikacji kojarzony jest z aforystą. Jego sentencje są niejednokrotnie przedrukowywane jako złote myśli, porady czy motta.

Odznaczenia i nagrody

Józef Tischner był laureatem wielu nagród, m.in.:

  • Złoty Mikrofon,
  • wyróżnienie przez Fundację im. Stefana Kisielewskiego,
  • wyróżnieniem przez Fundację Jurzykowskiego.

I wreszcie Orderem Orła Białego, którym w 1999 roku odznaczył go prezydent Andrzej Kwaśniewski.

Ludzie zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com