Polski filozof XX wieku

Osobę Józefa Tischnera można postrzegać patrząc przez zróżnicowane pryzmaty, składające się jednak do wspólnego mianownika. Z jednej strony autor  “Historia filozofii po góralsku”, podkreśla swoje pochodzenie i związku z Podhalem. Objawia się to publikacjami oraz kazaniami głoszonymi w gwarze, ale też pomocy w dokształcaniu i dostarczaniu sprzętu  rolniczego, przy pomocy swoich związków z Austrią. Był bowiem wieloletnim prezesem Instytutu Nauk o Człowieku znajdującego się w Wiedniu.

Józef Tischner (https://www.taniaksiazka.pl/autor/jozef-tischner) był kapłanem i doktorem habilitowanym w zakresie teologii. Zasłynął jako wykładowca Krakowskich, i nie tylko, uczelni. Miało to znaczy wpływ na jego twórczość oraz poglądy, choć w dalszym ciągu pozwalało na obieranie postawy liberalnej. Odwoływał się do swoich przemyśleń związanych z kościołem i wiarą m.in. w “Krótkim traktacie o naturze służby”czy “Filozofii chrześcijańskiej w dialogu z marksizmem”. Nawiązując do ostatniej publikacji – Tischner związany był z Solidarnością oraz polityką wolnościową, co podkreślił m.in. poprzez wspólną publikację z Adamem Michnikiem “Między Panem a Plebanem”.

 Przede wszystkim filozof

Myśląc jednak Tischner-autor, przede wszystkim powinno się postrzegać go jako postać XX-wiecznego filozofa. W latach 70. podjął się dyskusji z klasykami Oświecenia oraz egzystencjalistami, wprowadzając pojęcie “aksjologicznego ja”. Szczególną uwagę poświęcił w tych rozważaniach idei wolności oraz świadomości własnego życia. Budował samopostrzeganie człowieka na bazie jego doświadczeń, czemu dał wyraz w “Impresjach aksjologicznych”.

Istotne w kontekście jego stanu duchownego jest rozdział filozofii od chrześcijańskiej dogmatyki. Nie znaczy to, że w sprzeczności ze sobą odrzucał nauki doktorów kościoła, ale uważał że istnieją poglądy i racje poza nimi. Głównym punktem jego rozważań, było zakwestionowanie towizmu. Od tej pory autor “Myślenia według wartości” stał się aktywnym interlokutorem w debatach i znacznie wpłynął na kształtowanie się ideologii wiary w Polsce.

Szerszemu gronu czytelników autor znany jest przede wszystkim z “Filozofii Dramatu” z 1990 oraz “Sporu o istnienie człowieka” z roku 1998. Z uwagi na charakter swoich publikacji kojarzony jest z aforystą. Jego sentencje są niejednokrotnie przedrukowywane jako złote myśli, porady czy motta.

Odznaczenia i nagrody

Józef Tischner był laureatem wielu nagród, m.in.:

  • Złoty Mikrofon,
  • wyróżnienie przez Fundację im. Stefana Kisielewskiego,
  • wyróżnieniem przez Fundację Jurzykowskiego.

I wreszcie Orderem Orła Białego, którym w 1999 roku odznaczył go prezydent Andrzej Kwaśniewski.

Ludzie zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com

Jeden z największych myślicieli naszych czasów

Ksiądz Józef Tischner był jednym z największych myślicieli naszych czasów. To człowiek, który wpłynął na wygląd dzisiejszej filozofii. To on jest odpowiedzialny za stworzenie pojęcia “ja aksjologicznego” oraz podwaliny swojej metafizyki dobra. Mówił wyraźne nie, jeżeli chodzi tomistyczne ujęcie chrześcijaństwa. Bardzo często wyrażał swoje opinie w najróżniejszych dyskusjach, jakie sam organizował lub też w miejscach, gdzie był o to proszony. Od lat siedemdziesiątych XX wieku uważany za był jedną z czołowych postaci życia intelektualnego w Polsce. Ten człowiek, który wychowywał się w Łopusznej na Podhalu, nigdy nie zapomniał o tym skąd pochodzi. Nawet wtedy, kiedy przeprowadził się do Krakowa po to, aby studiować na Uniwersytecie Jagielońskim. W pierwszej kolejności studiował prawo. Jednak po roku uznał, że to nie jest jego przyszłość. Jego przeznaczeniem była służba Bogu. Nie tylko wstąpił do zakonu, ale również rozpoczął studia na tym samym uniwersytecie, jednak na wydziale teologicznym. Przez całe życie wierny był Bogu. Często wypowiadał się również na inne tematy. Ludzie chętnie go słuchali – począwszy od małych dzieci, po osoby dorosłe.

“Rozmowy z dziećmi. Kazania niecodzienne”

Czy dziecku łatwo można wytłumaczyć kim tak naprawdę jest Bóg? Oczywiście, że nie. Do dzieci należy mówić w odpowiedni sposób i ksiądz Tischner o tym doskonale wiedział. Mówił tak, że wszystkie dzieci z wielką radością biegły na msze, które on dla nich prowadził. Tak umiejętne prowadzenie dialogu z najmłodszymi dziećmi to nikła cecha. On pytał, a one szczerze mu odpowiadały. One pytały, a on zawsze cierpliwie odpowiadał. Nic dziwnego, że dzieci tak bardzo lubiły się z nim spotykać. Kazania jakie wygłaszał do najmłodszych można znaleźć właśnie w tej książce. Oprócz tego w środku znaleźć można bajki, które wyszły spod pióra Tischnera. To idealna książka dla dzieci, jak również dla dorosłych.

“Krótki przewodnik po życiu”

“Zatrzymajmy przez chwilę uwagę przy tym słowie: ż y c i e . Jaka treść kryje się poza tym słowem? Jakie krajobrazy przywodzi nam przed oczy? Kolorowe łąki, falujące zbożem pola, ptaki w powietrzu, pasące się na polach zwierzęta…” – ta książka na pewno skłania do refleksji. Ta książka to moment na to, aby pewne doskonale znane sobie pojęcia zdefiniować. Miłość, wolność, nierozerwalność i wiele innych – człowiek z gór zaprasza czytelników do swojego świata. Czas najwyższy zastanowić się nad tym, co w naszym życiu tak naprawdę się dla nas liczy.

Ramka zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com

Rodowity góral i filozof

O tym jaki był ksiądz Józef Tischner można powiedzieć naprawdę dużo. Był to wspaniały człowiek, który przyszedł na świat 12 marcia 1931 roku w Starym Sączu. Zamieszkał z rodzicami – nauczycielami w Łopusznej zaraz przy szkole. Jego ojciec objął kierownictwo nad daną placówką. Mały Józek chodził potem do szkoły i poznawał świat oraz cieszył się tym, że może mieszkać w tak pięknym i fantastycznym miejscu. Starszy brat Mariana – profesora weterynarii oraz Kazimierza Tischnera – zootechnika, nigdy nie zapomniał o tym skąd pochodzi. Jego dzieciństwo przypadło na okres II wojny światowej. Czy w czasie, kiedy trwała wojna o wolność naszego kraju, przyszły ksiądz wiedział, że jego powołanie to służba Bogu? Nie wiadomo. Zresztą młody Tischner obiecał swojemu ojcu, że będzie studiował prawo. I tak faktycznie było. Józef studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po roku uznał jednak, że prawo to nie jest to co mu odpowiada. Przeniósł się na wydział teologiczny na tej samej uczelni, gdzie w latach 1950-1955 zgłębiał wszystkie nauki. Jako młody wikariusz, a potem już pełnoetatowy ksiądz dał się poznać jako człowiek, który dąży do wolności. Chce dobrze dla ludzi. Wiele razy rozprawiał o filozofii, która stała się jego ukochanym tematem – nie tylko w kontekście wiary, ale również innych dziedzin życia społecznego. Przez całe swoje życie napisał wiele fantastycznych książek, gdzie zawarł prawdy ponadczasowe, uniwersalne.

“Alfabet duszy i ciała”

Prawdziwy człowiek gór, jak zwykł mawiać o sobie Tischner, przedstawia nam wiele różnych pojęć. Tak, znamy je doskonale. Jednak autor chciał pokazać nam je na nowo. Nie trzeba się obawiać tutaj filozoficznych rozważań, których nikt nie zrozumie. Czytelnik ma szanse na nowo odkryć czym tak naprawdę jest miłość, dialog pomiędzy dwojgiem ludzi. Jak rozumiana jest przez Tischnera wolność człowieka lub jego życie? Treść książki może wszystkich bardzo mocno zaskoczyć.

“Mądrość człowieka gór”

Tym razem autor zwraca uwagę czytelnika na to, jak mocno człowiek od zawsze związany był z naturą. Jak jesteśmy od niej uzależnieni. Tak, może do końca w życiu codziennym na takie rzeczy nie zwracamy uwagi. Zresztą nie ma się czemu dziwić. W końcu żyjemy w ogromnym biegu. Jednak warto czasem zatrzymać się i skłonić do pewnych refleksji, aby to co dobrze nam znane móc jeszcze raz pojąć. Mówi się, że jest to jedna z najlepszych polskich książek, jakie do tej pory ukazały się na przestrzeni wielu lat. Dlaczego? Tego dowiemy się ze środka książki.

Ludzie zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com